Rễ sâu thì chẳng có lý do gì phải sợ gió. (*)

Ngạn ngữ Châu Phi

Hỏi: Dù gió có thổi hả anh?

Đáp: Gió thổi thì … gió thổi thôi 🙂. Nhiều lúc đâu làm gì được với gió, với mưa, … với … Cô vích 🙂. Nhưng rễ sâu thì cơ may hồi phục và vững vàng trở lại sau khi cơn gió đã đi qua là lớn hơn nhiều. Rõ ràng là như vậy.

Bình luận: Em nghĩ đó là chân tướng sự thật.

Đáp: Sự thật nó không nằm ngoài ba đặc tính: không bền vững (mọi thứ đều không thường còn), không thoả mãn, và chẳng thể nào điều khiển được. Hiểu được một cách sâu sắc ba điều này thì sẽ có cách đối trị với những khó khăn, mà có vẻ như cứ rầm rập chạy đến trong cuộc sống chúng ta, một cách hợp lý hơn. Vụ “gió thổi” hay “Cô vích” là đặc tính “chẳng điều khiển được”. Điều chúng ta có thể chủ động và tập trung làm là đào sâu tâm trí, huấn luyện tâm trí mình sao cho ngày càng sâu sắc, ngày càng trí tuệ, ngày càng hiểu biết. Ít ra, đó là điều mà chúng ta có thể “điều khiển” được nhiều nhất.

(*) Câu gốc tiếng Anh: “When the root is deep, there is no reason to fear the wind.”

Càng ít cố gắng gây ấn tượng hơn, càng có thể bình yên hơn. (*)

Maxime Lagacé

Hầu hết chúng ta sẽ đồng ý hoặc ít ra là hiểu ý tứ của câu trên. Thế nhưng tại sao chúng ta lại có vẻ như ngày càng có ít bình yên hơn? Hay là ngày lại càng khao khát và tìm kiếm bình yên nhiều hơn? Và nó cứ như là một câu khẩu hiệu trong cuộc sống, phải cố gắng để bình yên hơn?

Có lẽ vấn đề là mọi người dù nói là muốn bình yên, nhưng chẳng phải là thực lòng muốn vậy. Nghe thật là mâu thuẫn. Nhưng thực sự là có một khoảng cách giữa lời nói và hành động ở đây. Bởi vì ít thấy mọi người hành động theo lối để có được bình yên, dù vẫn phát biểu là muốn bình yên.

Continue reading “Khoảng cách…”

Đây là trích đoạn trong cuốn sách mà tôi đang viết, tạm được đặt tên là Lãnh đạo không khó. Là bài viết nháp. Nhưng ý tứ cũng đã đầy đủ để mọi người tham khảo nhé.

Lãnh đạo bền vững

Có một câu chuyện mà tôi cứ phải tự nhắc mình đều đặn mỗi một khi có các biến cố xảy ra trong cuộc đời tôi. Lần đầu tiên tôi nghe được nó là từ một bài nói chuyện của Sư Ajahn Brahm. Tựa câu chuyện đại loại là “Tốt hay xấu, chẳng thể nào biết được”. Đại khái câu chuyện như sau. 

Ngày xửa ngày xưa, chuyện cổ tích thì nó thường là như vậy… Ngày xửa ngày xưa, có một vị vua rất mê săn bắn. Một lần nọ, trong lúc đi săn, chẳng may nhà vua bị thương ở ngón tay. Khi trở về, nhà vua triệu thái y đến để chữa trị vết thương. Khi được triệu tập, vị thái y này lẩm bẩm rằng, “tốt hay xấu, chẳng thể nào biết được.” Rồi lật đật vào chữa trị cho nhà vua, rửa vết thương và băng bó cho nhà vua. Vài ngày sau, không may vết thương bị nhiễm trùng khiến nhà vua phải cắt bỏ mất ngón tay. Nhà vua giận dữ, tống giam vị thái y vào ngục. Khi bị đưa đi, vị thái y lẩm bẩm rằng, “tốt hay xấu, chẳng thể nào biết được.” 

Continue reading “Lãnh đạo bền vững”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Khi hành thiền, nếu thiền sinh thấy sân giận đang khởi sinh, nhịp thở tăng lên, cau mày, thay đổi tâm trạng, đau đớn, liệu thiền sinh có nên cố gắng chủ động loại bỏ chúng bằng các suy nghĩ tích cực, tâm từ, làm hơi thở chậm lại, … hay chỉ cần quan sát nó và nhìn nó ra đi?

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Đối trị với sân giận trong thiền”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Có phải chánh niệm về hơi thở là thực hành dành cho những thiền sinh mới bắt đầu? Chẳng phải mục tiêu là chánh niệm về mọi thứ, chứ không phải chỉ mỗi hơi thở?

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Chánh niệm về hơi thở”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Tiến triển thiền của con sẽ như thế nào sau các giai đoạn ban đầu của việc tập trung ở hơi thở và chứng kiến được các suy nghĩ rõ ràng? Khi nào thì con biết được con đã tới nơi?

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Tiến triển trong thiền”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Con đang trải qua một thời gian khó khăn. Đôi khi con cảm thấy không còn hy vọng nào nữa, lộn xộn và bối rối về tình cảnh của mình cả ngày. Con nên ghi nhận nó và đặt toàn bộ suy nghĩ vào trải nghiệm đó cho đến khi nó ra đi? Hay con nên chuyển tâm của con trở về với sự phồng và xẹp của bụng (*)? Con thấy mình vẫn chưa buông bỏ được sự mất mát của con, cho dù con đang sử dụng thiền như là một sự thay thế.

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Hành thiền ở những thời điểm khó khăn trong cuộc sống”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Cách nào là tốt nhất để bắt đầu mà không bị thất vọng?Có vẻ như con không thể duy trì đủ tĩnh tâm được để hành thiền.

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Thất vọng và cái tâm không chịu đứng yên”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Tối qua, trong lúc hành thiền, con trông thấy trong đầu con những hình ảnh ghê sợ và có cảm giác râm ran như kiến bò trên mặt, bởi vì con sợ. Điều này có thể là do các cuốn phim kinh dị hoặc do những gì đã xảy ra rất lâu, từ nhiều năm về trước. Làm sao con có thể vượt qua nổi sợ hãi này ạ? Mọi thứ đều ở trong đầu của con hết.

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Sợ hãi và ảo giác”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Khi chọn / sắp xếp nơi hành thiền, con có nên cố gắng tránh xa khỏi những thứ có thể làm con phân tán, ví dụ như không để thú cưng ở trong phòng hoặc tắt các thiết bị có thể tạo nên âm thanh? Hay là con nên cho phép những thứ đó? Con có nên cho phép những thứ đó để rèn luyện đối trị với chúng trong lúc hành thiền không ạ? Con xin cảm ơn.

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Đối trị với các sự phân tán xung quanh”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Bạch Sư, chẳng phải là khá nguy hiểm nếu ngồi thiền quá lâu, trong các khoá thiền chính thức? Con có một người bạn, là một vị sư và cũng là một thiền sinh lâu năm. Vị ấy biết các một số các vị sư khác bị đột quỵ và chứng tắc nghẽn mạch máu do bởi ngồi thiền quá lâu, suốt ngày, suốt đêm. Vị ấy khuyên không nên làm điều đó.

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Liệu việc hành thiền kéo dài có gây nguy hiểm cho cơ thể không?”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Lời người dịch: Trong bài này, tôi sẽ chủ yếu dịch thoát ý, chứ không chặt chữ. Một mặt đây là việc tôi làm để có thể nghiền ngẫm phần chỉ dạy của Sư Yuttadhammo. Một mặt, tôi chia sẻ lại đây, và hy vọng nó hữu ích cho các thiền sinh Vipassana tham khảo.

Bài pháp này được đăng tải trên Youtube vào ngày 18/12/2010. Đây là phần chia sẻ được thực hiện trên kênh The Buddhsit TV. Phần English transcript ở cuối bài. Link Youtube của bài pháp ở đây: https://www.youtube.com/watch?v=QFqdlfeq7wE

Xin chào. Hôm nay, tôi muốn dẫn dắt các bạn đi qua những điều cơ bản của pháp thiền Phật giáo. Chúng ta cần phải hiểu rõ điều Đức Phật muốn chúng ta đạt được, khi thực hành thiền Phật giáo. Thiền Phật giáo không nên được hiểu đơn giản như là có thể khiến tâm tĩnh lặng hoặc giúp tâm nhất thời đạt được một trạng thái bình yên nào đó. Nhiều người nghĩ về thiền như là một kì nghỉ, là một phương tiện để chạy trốn thực tại. Nhưng nếu chúng ta nhìn vào từ “thiền”, như cách chúng ta hiểu về nó trong thế giới phương Tây, chúng ta có thể thấy rằng, nó mang một ý nghĩa khác và rất phù hợp với Phật pháp. Đức Phật đã không có ý rằng, chúng ta chỉ đạt được một mức độ tạm thời của sự định tĩnh và bình yên, thông qua thiền. Đức Phật đã so sánh việc đó với sự tạm thời ngăn cỏ dại mọc bằng cách đặt một tảng đá lớn lên bãi cỏ. Khi bạn đặt một vật thể lớn như đá hoặc gạch, hay một thứ gì đó lên trên bề mặt của bãi cỏ, cỏ sẽ ngừng phát triển. Nhưng điều đó chỉ là tạm thời. Nếu bạn lấy tảng đá hoặc viên gạch đi, cỏ lại tiếp tục mọc trở lại.

Continue reading “Bài pháp: Bằng cách nào mà chánh niệm tạo nên sự hiểu biết?”

Tuổi 31 em đã tự nhận thấy mình không còn hợp với những buổi tiếp khách, đánh golf, hay rượu bia, không còn hào hứng tranh luận đúng sai trên social, không còn kiếm tiền bằng mọi giá.
Nhưng bước sang tuổi 31 em vẫn còn đó những nỗi lo về độc lập tài chính, liệu rằng mình có ổn không với dòng tiền tích lũy không nhiều như hiện tại. Vẫn còn đó nỗi lo cho gia đình và con cái sau này, cũng như là nỗi lo về những người thân xung quanh.
Lúc có chánh niệm chiếu sáng thì em đủ tự tin để tận hưởng và thưởng thức trọn vẹn điều kiện hạnh phúc hiện tại, nhưng khi thiếu nó thì các nỗi lo trên lại xuất hiện. Nó như kiểu một đèn pin chiếu sáng mà pin bên trong chưa ổn định.
Em chưa biết lúc 31 tuổi anh Hùng có những trăn trở như em không?

Continue reading “Câu trả lời hoàn hảo: Thực hành chánh niệm”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Thiền sinh nên làm gì, nếu tâm cứ tiếp tục kháng cự với việc được thuần hoá? Con thấy cứ như là không có tiến triển nào hết.

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Không thể thuần hoá tâm được”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Bạch Sư, thực hành thiền jhana (*) có giá trị như thế nào? Chẳng phải Đức Phật ủng hộ thực hành thiền jhana ít nhất là đến một thời điểm nào đó? Và nó được sử dụng để làm sâu sắc hơn khi thực hành thiền vipassana?

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Giá trị của jhana?”

Trong các nghi lễ Phật giáo, các câu tụng tam quy được niệm lên như là một thủ tục quen thuộc:

Buddham saranam gacchami.
Dhammam saranam gacchami.
Sangham saranam gacchami.

Con đem hết lòng thành kính quy y Phật.
Con đem hết lòng thành kính quy y Pháp.
Con đem hết lòng thành kính quy y Tăng.

Các câu tụng này quen thuộc đến độ, tôi cũng chỉ luôn một lòng niệm theo. Niệm theo một cách thành kính, một cách mặc nhiên mà không hề có thêm một suy nghĩ gì. Cho đến một ngày, tôi tình cờ thấy lời dịch này của câu tam quy sang tiếng Anh.

I seek refuge in the enlightened one
I seek refuge in pure Dhamma (or right action)
I seek refuge in the pure company of true seekers

Và điều đó thực sự đánh động tâm trí của tôi, kiểu như đột nhiên giật mình, đột nhiên nhận ra rằng, lâu nay, tôi cũng chỉ tụng niệm theo thói quen, một cách thủ tục, một cách nghi lễ, mà đã không thực sự thấy được ý nghĩa của câu tụng như là một lời nhắc nhở trong cuộc sống đời thường hàng ngày. Nhờ đó, tôi đã đổi lại một chút cách tôi tụng niệm tam quy hàng ngày. Đó là mỗi một câu quy y, tôi lại tự nhắc nhở trong tâm mình ý nghĩa của câu tụng.

Con xin nương tựa và an trú nơi các bậc đã giác ngộ!
Con xin nương tựa và an trú ở các hành động đúng đắn!
Con xin nương tựa và an trú nơi các vị đang thực sự đi tìm kiếm sự thật!

Dưới đây là đoạn tụng tam quy bằng tiếng Pali mà bạn có thể bật lên hàng ngày để có thể tự nhắc nhở mình.

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Con gặp một cảm giác miên man nặng nề và trở nên khó khăn trong việc tìm lại hơi thở. Con chỉ có thể tìm lại được hơi thở, nếu con quyết tâm sử dụng một mức độ chánh niệm nhẹ hơn, trôi theo với sự nhận biết của khoảnh khắc hiện tại. Đây có phải là một cái tâm chìm đắm, có phải con đang thực hành không đúng?

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Khó khăn trong việc tìm lại hơi thở”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Đôi khi, trong lúc hành thiền, con thấy ngứa hay một cảm giác nào đó. Nếu con cố gắng điều tra nó, niệm thầm rằng, ‘ngứa, ngứa’, nó sẽ biến mất ngay lập tức (*). Nhưng khi con trở về với đối tượng chính, cảm giác đó lại quay trở lại. Điều đó làm phiền con đôi chút. Con nên làm gì?

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Các hiện tượng làm phiền dai dẳng”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Con thấy việc hành thiền sẽ dễ dàng, nếu có âm thanh nền đều đều ở xung quanh. Sau cuối thì các âm thanh cũng biến mất. Nhưng điều đó giúp con lúc bắt đầu thiền. Liệu đó có phải là một cách hiệu quả để hành thiền, thưa Sư?

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Phương tiện trợ giúp hành thiền?”

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Thật khó để mô tả một cách ngắn gọn. Giữa thời thiền, cằm của con hạ xuống đến tận ngực, sau đó đầu con bắt đầu quay lòng vòng, gật gù, nghiêng qua nghiêng lại. Nó chậm chậm tăng dần lên, cảm giác như không gian bên ngoài đang quay theo một quỹ đạo. Bên trong thì lại như có một khối đứng yên và ổn định.

Continue reading “Hỏi & Đáp Thiền: Các trải nghiệm lạ trong thiền”