stacked of stones outdoors

Tâm linh vs. tôn giáo?

Đối với tôi, tâm linh – cụ thể hơn là phát triển tâm linh – là việc phát triển sự hiểu biết về bản thân mình. Đơn giản thế thôi. Hiểu về bản thân mình thì cũng chỉ bao gồm hiểu về hai tiến trình thân và tâm đang diễn tiến song song trên cơ thể của chúng ta. Trong hai tiến trình đó, tiến trình tâm lại đặc biệt quan trọng. Bởi vì nó có ảnh hưởng phần lớn lên chất lượng tâm của chúng ta. Mà chất lượng tâm lại định nghĩa luôn chất lượng cuộc sống của chúng ta. Do bởi, các cảm nhận hạnh phúc hay đau khổ thì cũng chỉ là sản phẩm trực tiếp từ tâm mình.

Thông thường thì mọi người “đính kèm” hai chữ tâm linh với tôn giáo. Bởi vì, mới thoạt nhìn thì dường như cả hai có vẻ như đang hướng tới một mục đích chung là hạnh phúc và bình an. Hơn nữa, theo tôi hiểu thì mọi người còn tìm đến với tôn giáo như là một nơi an trú cho mình, một nơi an trú bình yên. Nhưng, với định nghĩa về tâm linh như trên, chắc chắn rằng nó lại không nhất thiết phải liên quan đến một tôn giáo cụ thể nào cả. Ví dụ như một người chuyên tâm tìm hiểu cách vận hành của thân và tâm thì không nhất thiết cần phải theo một tôn giáo nào cả. Tôn giáo thì lại nghiêng về phía chọn cho mình một đức tin, một nơi an trú và thực hành theo những gì được chỉ dạy trong một tôn giáo cụ thể nào đó. Tuy nhiên, một tôn giáo cụ thể thì không nhất thiết phải có các chỉ dạy về cách vận hành của thân và tâm.

Như vậy, đối với tôi thì để phát triển và tu tập tâm linh, cần phải tìm cho mình một vị Thầy có đủ hiểu biết và có đủ trí tuệ về cách vận hành của thân và tâm để học tập. Trong ngữ cảnh này thì đối với tôi, Đức Phật là vị thầy thông tuệ nhất được biết đến về chủ đề này, cách thân và tâm vận hành. Và trong thực tế là tôi lại được học trực tiếp các kiến thức này từ các chư tăng, là các học trò của Đức Phật, những người nhiệt tâm dành trọn toàn bộ cuộc đời mình để đi theo “dấu chân” Đức Phật. Như là một hệ quả, tôi lại chọn được nơi nương tựa và an trú cho chính mình, như có chia sẻ trong bài: Tam quy Phật giáo.

Con xin nương tựa và an trú nơi các bậc đã giác ngộ!
Con xin nương tựa và an trú ở các hành động đúng đắn!
Con xin nương tựa và an trú nơi các vị đang thực sự đi tìm kiếm sự thật!

Một cách nào đó, mặc dù hai chữ tâm linh và tôn giáo nên đứng độc lập, nó vẫn đan xen vào nhau trong cuộc sống này. Đối với trường hợp cá nhân của tôi, cần nhấn mạnh rằng đức tin của tôi với những lời chỉ dạy của Đức Phật ngày càng vững chắc là bởi do càng thực hành thiền chánh niệm, tôi càng vỡ lẽ ra và có nhiều hiểu biết hơn về cách mà thân và tâm vận hành. Dù các kết quả từ việc hành thiền còn rất nhỏ bé, nhưng nó đủ để mang lại cho tôi sự tự tin ngày càng lớn hơn. Sự tăng trưởng tự tin đó lại trở thành động lực thực hành của tôi hằng ngày, lại làm cho đức tin của tôi vào Phật pháp càng vững vàng và chắc chắn hơn. Thật đáng mừng.

Một ghi chú khác là, với định nghĩa về phát triển tâm linh như ở trên thì nó cũng không phải là một điều gì đó huyền bí, trừu tượng. Huyền bí có chăng chỉ là vì chúng ta còn quá ít hiểu biết về tiến trình vận hành của tâm. Do đó, có các năng lực của tâm mà do bởi chúng ta không thể giải thích được bằng hiểu biết thông thường, và rồi nó lại được quy về sự huyền bí. Ví dụ, trong kinh điển Phật giáo, nhiều loại thần thông được ghi chép như khả năng nhìn quá khứ, nói tương lai, khả năng tàng hình, khả năng tạo ra các vật thể như nhà cửa ở trên không trung, … Những khả năng như vậy thì chắc hẳn sẽ được xem là huyền bí. Nhưng đó lại là những gì mà tâm có thể làm được. Tôi trích dẫn ở đây một đoạn từ cuốn Sự bình an không gì lay chuyển để bổ sung thêm:

Nguyên tắc cốt yếu của đạo Phật là không có bất cứ sự thể hiện, không có hiện tượng nào. Nó không đặt trên sự thể hiện các khả năng kỳ diệu của thần thông, những năng lực siêu nhiên hay bất cứ điều gì thần bí hay lạ lùng. Đức Phật không cho những thứ đó là quan trọng. Những năng lực đó có tồn tại và có thể tu tập chúng, nhưng phương diện này của pháp rất dễ bị lừa dối, vì vậy Đức Phật không tán thành hay khuyến khích nó. Người duy nhất Ngài ngợi khen là những người đã tự giải thoát mình khỏi đau khổ.

Thiền sư Ajahn Chah trong cuốn Sự bình an không gì lay chuyển

Hy vọng một vài chia sẻ cá nhân về hai chữ tâm linh như trên có thể tạo động lực cho bạn đến với việc tìm hiểu thân tâm, đến với thiền chánh niệm và bình an. Gud luck.

Viet Hung | A Happiness pursuer | Author of The Happiness Journal, Tản mạn về Hạnh phúc and NGẪM CAFÉ 
Sách tôi dịchThiền cho người mới bắt đầuNổi loạn và tự doBài chú giải Kinh Mangala SuttaSức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm (vipassana), Những nguyên lý để sống hạnh phúc
Get your source of inspiration and motivation toward reaching happiness here: https://www.viethungnguyen.com 

buddha statues inside building

Bản chất thực của tâm là gì?

Trích từ bài pháp Những nguyên lý để sống hạnh phúc

Câu hỏiThật là phúc lành khi Ngài ở đây với chúng con tối hôm nay. Xin Ngài có thể chia sẻ với chúng con về các trải nghiệm quán sát thân và tâm của Ngài được không ạ? Giống như lửa thì nóng và đường thì ngọt. Bản chất thực của tâm là gì ạ?

Có một câu kệ tiếng Pali. Tôi sẽ đọc lại bằng tiếng Pali. Tôi biết rằng hầu hết các bạn không hiểu ngôn ngữ Pali. Dù sao đi nữa, tôi muốn đọc câu kệ này bằng tiếng Pali. Bởi vì nó mang nhiều ý nghĩa đối với tôi. Nó có một ý nghĩa rất sâu sắc. Đức Phật đã dạy rằng, cái tâm này sáng rỡ, toả sáng. Bởi do các vị khách có tên là sự ô uế, uế nhiễm mà tâm trở nên bị ô uế, uế nhiễm. Như vậy, các sự ô uế trong tâm là các vị khách của tâm. Nếu bạn biết rằng chúng chỉ là các vị khách, thì khi chúng xuất hiện trong tâm mình, bạn sẽ thấy rằng chúng chỉ là các vị khách. Các uế nhiễm như tham lam, ham muốn, dính mắc, sân giận, thất vọng, và nhiều thứ khác như đố kỵ, ghanh ghét, nghi ngờ, … Nếu bạn có thể thấy rằng chúng chỉ là các vị khách, thì bạn có thể buông bỏ chúng dễ dàng hơn. Chúng ta đồng hoá bản thân mình với tham lam, “tôi muốn”. Khi bạn nghĩ rằng “tôi” là bạn, là bản thân bạn và bạn đang muốn một điều gì đó, thì sẽ rất khó để bạn có thể vượt qua được lòng tham. Nhưng khi bạn có thể thấy rằng tham chỉ là tham, không có gì thêm nữa thì nó lại trở nên dễ dàng để vượt qua lòng tham và buông bỏ nó. Nếu bạn thực sự muốn có một thứ gì đó, thì bạn có thể tìm được phương cách đúng đắn để có được thứ mà mình mong muốn. Cần có giới hạn cho lòng tham. Nếu có trí tuệ, khi muốn có một thứ gì đó, thì bạn sẽ tìm phương cách đúng đắn để có nó. Nhưng nếu không có trí tuệ, nếu bạn ngu ngốc, thì khi muốn có một thứ gì đó, bạn sẽ chẳng hề suy xét xem điều đó là đúng đắn hay không. Bạn chỉ tìm cách có nó mà thôi. Với trí tuệ, bạn có thể làm việc với lòng tham, sự sân giận, đố ky, hoặc ghanh tỵ và vượt qua chúng. Và khi đã vượt qua được các sự uế nhiễm này, hay ít ra là ở một mức độ nhất định nào đó, bạn sẽ thấy mình trở nên hạnh phúc hơn, nhẹ nhàng hơn, và bình yên hơn. Bản chất thực sự của tâm, theo như lời dạy này của Đức Phật là: tâm thì trong sạch, sáng rỡ, và toả sáng. Chúng ta có thể học để phát triển loại tâm đó. Khi không có các uế nhiễm ghé thăm, bản chất thật của tâm là định tĩnh, bình yên, trong sạch, và sáng rỡ.

Tôi học được các câu kệ này cũng từ lâu, lâu lắm rồi. Nó ở trong Kinh Pháp Cú (Dhammapada). Bạn có thể tìm Kinh Pháp Cú, đọc và sẽ tìm thấy nó. Câu kệ này rất có ý nghĩa đối với tôi. Bởi vì tôi tin rằng, một cách tự nhiên thì chúng ta là người tốt. Đôi lúc chúng ta làm những điều xấu xa. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta xấu. Tôi nghĩ rằng, một cách tự nhiên thì con người chúng ta là những sinh vật cao thượng. Chúng ta yêu cái tốt. Chúng ta có những điều tốt đẹp ở bên trong mình. Chúng ta chỉ cần thừa nhận điều đó và phát triển những điều tốt đẹp ở bên trong mình lên mà thôi. Khi chúng ta càng phát triển được các phẩm chất tốt đẹp của mình thì chúng ta càng trở nên hạnh phúc hơn, chúng ta có nhiều tự do hơn. Để trở nên tự do có nghĩa là phát triển được tất cả các phẩm chất tốt đẹp của chính mình, phát triển được tất cả các tiềm năng tâm linh của chính mình. Hầu hết mọi người đều nói về tự do. Khi họ nói về tự do, ý họ là tự do về mặt chính trị. Điều đó cũng quan trọng. Tôi hiểu rất rõ về điều đó. Có những quốc gia mà ở đó bạn có thể làm bất cứ điều gì mình muốn, thậm chí cả gian lận và trốn thoát được. Nhưng điều đó không có nghĩa rằng họ thực sự có tự do. Tự do đích thực chỉ xảy đến khi bạn đã phát triển được tất cả các phẩm chất tốt đẹp mà mình có. Tôi rất thích hình ảnh ví von như sau về sự tự do. Khi một hạt giống mọc lên thành cây, nó được tự do. Khi một hạt giống vẫn đang còn là hạt, nó chưa tự do. Chúng ta được sinh ra với các hạt giống của cái tốt. Rất nhiều hạt giống như là: tâm từ, lòng trắc ẩn, sự chân thật, lòng chân thành, chánh niệm, định tâm, tuệ giác. Chúng ta được sinh ra với nhiều phẩm chất tốt đẹp như vậy. Nhưng hầu hết chúng ta chẳng bao giờ thực sự gieo hạt và làm cho nó mọc lên thành một cái cây to lớn cả. Chúng vẫn chỉ là các hạt giống mà thôi. Nếu chúng ta muốn tự do, chúng ta cần phải gieo trồng tất cả các hạt giống mà chúng ta có trong tay.

Viet Hung | A Happiness pursuer | Author of The Happiness Journal, Tản mạn về Hạnh phúc and NGẪM CAFÉ 
Sách tôi dịchThiền cho người mới bắt đầuNổi loạn và tự doBài chú giải Kinh Mangala SuttaSức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm (vipassana)
Get your source of inspiration and motivation toward reaching happiness here: https://www.viethungnguyen.com 

aerial photography of water beside forest during golden hour

Thái độ sống quyết định hạnh phúc của bạn

Cuối tuần, lại tiếp tục chia sẻ về chủ đề hạnh phúc. Tranh thủ hôm qua và hôm nay, tôi đã biên tập xong phần thu âm bài pháp Những nguyên lý để sống hạnh phúc do Thiền sư Jotika giảng. Trong 2 tháng vừa rồi, tôi như sống với bài pháp này khi ghi xuống phần tiếng Anh, dịch Việt, thu âm, biên tập, và nghe lui nghe tới hằng ngày. Mặc dù liên tục lắng nghe, cũng như đọc đi đọc lại bài pháp này, nó vẫn luôn mang đến cho tôi một cảm nhận tích cực, tươi mới, giàu năng lượng, mỗi khi đọc hoặc nghe xong một lời dạy. Thật hạnh phúc biết bao. Tôi hy vọng các bạn cũng có được các cảm nhận như tôi. Tôi đang chờ thiết kế bìa và sẽ phát hành miễn phí bài pháp này trên Google Play Store, ngay sau khi có thiết kế bìa vào tuần tới.

Chúng ta có thể sử dụng cùng một phẩm chất đó (chánh niệm) của tâm để xem xét thân và tâm của mình, quay sự chánh niệm đó vào bên trong và xem xét những gì đang xảy ra bên trong thân và tâm của chúng ta. Nếu chúng ta phát triển loại chánh niệm đó, cái biết về thân và tâm mình, chúng ta sẽ biết về thân và tâm của chúng ta nhiều hơn, biết cách tâm ảnh hưởng đến thân và ngược lại, biết về tất cả các suy nghĩ, các cảm xúc khởi sinh lên bên trong tâm mình. Chánh niệm không phải là để kiểm soát bất cứ thứ gì. Nó cũng không phải là để tạo nên bất cứ thứ gì. Nó cũng không phải là sự kháng cự. Nó chỉ là sự chú ý, chỉ là sự ghi nhận thuần tuý.

Thiền sư Sayadaw U Jotika trong bài pháp Những nguyên lý để sống hạnh phúc

Mặc dù các nguyên lý ở trên (không kiểm soát, không tạo nên, không kháng cự, chỉ chú ý và ghi nhận thuần tuý) là dành cho việc thực hành chánh niệm, để sống hạnh phúc, chúng ta cũng sẽ cần đúng các thái độ y như thế. Hạnh phúc chỉ là một khái niệm tương đối và nó phụ thuộc rất nhiều vào thái độ của chúng ta, thái độ sống. Nếu chúng ta không cố kiểm soát, không cố để tạo nên bất cứ thứ gì, không cố kháng cự (lại tự nhiên), mà thay vào đó chỉ chú ý, chú ý thật kỹ càng và khách quan, và chỉ ghi nhận thuần tuý, với các thái độ này, tôi tin rằng cuộc sống của chúng ta sẽ dần tốt hơn, thuận với những gì tự nhiên đang vận hành hơn. Đó là do bởi, chúng ta bắt đầu nhìn nhận, cảm nhận các sự vật và hiện tượng được khách quan hơn. Chúng ta có một cái nhìn trong trẻo, tươi mới và thực tế hơn đối với những gì đang xảy đến với chúng ta (hạnh phúc cũng như khổ đau). Và từ đó, chúng ta mới có các phản ứng có lợi ích nhất cho chính bản thân mình và những người xung quanh, những phản ứng thuận với những gì tự nhiên đang vận hành, thay vì chống lại tự nhiên.

Vậy chúng ta bắt đầu rèn luyện các thái độ này từ đâu? Tất nhiên là cần và có thể bắt đầu ngay với những gì đang xảy ra ở hiện tại. Tuy nhiên, một phương pháp đơn giản hơn, chắc chắn hơn là thực hành thiền chánh niệm. Chúng ta rèn luyện các thái độ đúng đắn này khi hành thiền. Và dần dần, nó sẽ được mở rộng vào cuộc sống của chúng ta, trở thành lối sống của chúng ta, lối sống dẫn đến hạnh phúc. Đó là lý do tại sao những ai hành thiền đúng đắn sẽ có một cuộc sống hạnh phúc và thuận lợi hơn. Hãy thực hành chánh niệm.

Viet Hung | A Happiness pursuer | Author of The Happiness Journal, Tản mạn về Hạnh phúc and NGẪM CAFÉ 
Sách tôi dịchThiền cho người mới bắt đầuNổi loạn và tự doBài chú giải Kinh Mangala SuttaSức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm (vipassana)
Get your source of inspiration and motivation toward reaching happiness here: https://www.viethungnguyen.com 

long exposure photo of people walking near grand pera avm

“Bận rộn là con đường dẫn đến khùng điên”

“About being busy, the Buddha said, “Appakicco ca sallahukavutti” (not busy, living simply) — busyness is the way to craziness.” – from Snow in the summer

Ở đây, không bận rộn không có nghĩa là không làm gì, không có nghĩa là lười biếng. Mà là làm việc hiệu quả và làm những gì có ý nghĩa cho cuộc đời của mình. Còn nếu không như thế thì mới là lãng phí, là điên rồ. Để làm việc được hiệu quả thì chúng ta cần phải học hỏi, rèn luyện và tự phát triển bản thân mình không ngừng. Để biết việc gì là có ý nghĩa thì lại cần đầu tư thật sự cho việc tìm hiểu tâm mình. Hãy thả lỏng, quan sát, cảm nhận tâm mình đều đặn. Chìa khoá chỉ nằm ở một chỗ đó mà thôi, ngay trên thân và tâm mình.

Vậy, nếu thấy mình quá bận rộn, hãy tự hỏi có cách nào hiệu quả hơn để xử lý những gì đang khiến chúng ta đầu tắt mặt tối không? Nếu không thấy câu trả lời thì lại tiếp tục với câu hỏi, vậy những thứ đang làm chúng ta bận rộn có ý nghĩa với cuộc đời của mình không? Chúng ta cần tung hứng với hai câu hỏi này để mang ý nghĩa vào cuộc sống của mình.

Tải về miễn phí cuốn Snow in the summer tại đây: https://play.google.com/store/books/details?id=Na1JEAAAQBAJ

Viet Hung | A Happiness pursuer | Author of The Happiness Journal, Tản mạn về Hạnh phúc and NGẪM CAFÉ 
Sách tôi dịchThiền cho người mới bắt đầuNổi loạn và tự doBài chú giải Kinh Mangala SuttaSức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm (vipassana)
Get your source of inspiration and motivation toward reaching happiness here: https://www.viethungnguyen.com 

gray and brown concrete brick wall

Nhu cầu diễn đạt tâm mình và sự phát triển tâm linh

Tôi nhận được các băn khoăn như sau từ một bạn độc giả: “Nhân vừa đọc bài viết của anh có nhắc đến câu đầu tiên của Tuyết giữa mùa hè, “nhu cầu diễn đạt tâm mình thật mạnh mẽ”, em có chút suy nghĩ muốn được trao đổi với anh ạ. Một người có nội tâm mạnh mẽ, luôn quay tâm vào trong và “tự mình nương tựa mình” hình như sẽ ít có nhu cầu chia sẻ, bộc lộ? Em cũng là người gọi là “suy nghĩ nhiều”, từ nhỏ rồi ạ. Và nhu cầu diễn đạt mình cũng rất mạnh mẽ, đồng thời với nó là nhu cầu được lắng nghe, được đồng điệu. Một biểu hiện là khi thiết lập các mối quan hệ thân thiết, điều kiện đầu tiên trong tâm lý của em là phải “nói chuyện được”.
Khi em bắt đầu tu học với Thầy, cùng với quá trình tu tập, em nhận ra giữa con người với nhau đúng là ngăn cách nhau “trời bể”, đến bản thân mình còn chưa thấu hiểu nói là gì thấu hiểu một người khác. Vì vậy, em càng ngày càng trở nên cô độc, và học cách vui vẻ với sự cô độc đó.
Em rất hạn chế việc diễn đạt tâm mình. Thứ nhất là mình không thể diễn đạt hết. Thứ hai là người ta thường không hiểu hoặc là hiểu sai, hiểu nhầm. Nhưng em cũng quan sát thấy được là, khi có cơ hội nói về những đề tài mình hứng thú, em lại trở nên nói nhiều. Dù Ngài Jotika nói rằng “nó rất quan trọng đối với sự phát triển tâm linh của chúng ta”, em vẫn chưa thông suốt chỗ này.

Continue reading “Nhu cầu diễn đạt tâm mình và sự phát triển tâm linh”
man in brown jacket sitting on couch

Đánh đổi

Tôi nhận được bức thư của một bạn độc giả, người biết đến tôi qua các bài nói và thu âm mà tôi chia sẻ trên trang web của mình. Bạn đang ở độ tuổi mid của U50 với nhiều băn khoăn về công việc, sức khoẻ, kiểu như đang ở “ngã ba đường”, không biết nên bước tới, đi lui lại, … hay đi ngang. Thực ra, ai trong chúng ta cũng sẽ nhiều lúc thấy mình rơi vào hoàn cảnh này. Tôi chia sẻ lại bức thư trả lời của tôi bên dưới, với các đề nghị để “làm việc” với vấn đề “ngã ba đường” của cuộc đời này. Chúc các bạn tìm thấy các đề nghị phù hợp bên dưới.

Hello em,

Khi ghi ra được những dòng chia sẻ gửi đến anh, có lẽ lòng em đã nhẹ nhàng đi nhiều. Như phần mở đầu trong cuốn Tuyết giữa mùa hè của Ngài Jotika, “Nhu cầu diễn đạt tâm mình thật mạnh mẽ.” Thực ra, chúng ta chắc chắn sẽ làm vấn đề trầm trọng hơn, nếu không tìm được cơ hội, không có cơ hội để diễn đạt tâm mình, được là chính mình, nói tiếng nói chân thật từ trái tim của mình.

Anh nghĩ là em đã có sự động tâm lớn khi đến Rừng thiền. Chỉ có điều, em đã không nhận ra tầm quan trọng của việc đó, anh nghĩ vậy. Không phải ai cũng có sự động tâm đó đâu. Chỉ những người “phù hợp” với Pháp thì anh nghĩ mới có thể có những rung động như vậy khi đến với chốn thanh tịnh của Chư tăng. Câu hỏi anh sẽ đặt ra cho em là: Em đã tận dụng được sự động tâm đó như thế nào trong cuộc sống của mình? Điều đó mới là quan trọng. Bởi vì, nó nên là động lực để em đến với Pháp, thực hành Pháp.

Continue reading “Đánh đổi”
white daisy flower bloom

Liệu mong muốn đạt đến niết bàn có phải là một loại tham?

Trích từ bài pháp Sức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm Vipassana

Câu hỏi: Liệu có phải là sai trái khi nói rằng “con muốn đạt đến niết bàn, trở thành một vị Phật?” Điều đó có phải là một loại tham?

Thiền sư Sayadaw U Jotika: Đây cũng là một câu hỏi rất quan trọng. Trong tiếng Pali, chúng ta sử dụng từ lobha hoặc tanha. Chúng có cùng chung một nghĩa. Khi chúng ta tham muốn một thứ gì đó mang tính thế gian, dục lạc, thì chúng ta sẽ sử dụng từ tanha hoặc lobha. Nhưng khi chúng ta mong muốn một điều gì đó không mang tính thế gian, trần tục, ví như giải thoát, tự do hoặc trí tuệ, chúng ta sẽ dùng chữ chanda. Với một mong muốn mãnh liệt để đạt đến sự giải thoát, chúng ta sẽ làm việc cật lực cho đến khi đạt được sự giải thoát. Chúng ta sẽ không gọi điều đó là tham muốn. Mà chúng ta gọi điều đó là ý chí mạnh mẽ. Chanda thực ra có nghĩa là ý chí, ý chí mạnh mẽ. Chúng ta không gọi nó là tham muốn mạnh mẽ. Chúng ta chỉ sử dụng từ tham muốn cho các tham muốn dục lạc. Hai mục đích khá là khác nhau. Ví dụ như chúng ta muốn ăn sô-cô-la, và chúng ta có thể nói rằng chúng ta tham ăn sô-cô-la. Nhưng khi đau ốm và phải uống thuốc, khi đó chúng ta muốn uống thuốc. Tôi uống thuốc mỗi ngày vì bệnh tiểu đường. Tôi không thích uống thuốc, nhưng tôi muốn uống thuốc. Cái muốn này hơi khác (so với cái muốn ăn sô-cô-la). Tôi không thích uống thuốc. Không phải bởi vì tôi thích uống thuốc mà tôi uống thuốc. Nhưng tôi lại muốn uống thuốc. Bởi vì nếu không uống thuốc, nó sẽ khiến tôi đau ốm. Như vậy, cái muốn được uống thuốc ở đây không phải là sự tham muốn. Nó dựa trên cơ sở của trí tuệ và kiến thức. Tôi phải làm điều đó vì sức khoẻ của mình. Tuỳ theo từng trường hợp, chúng ta phải hiểu rằng chỉ mong muốn làm một điều gì đó không có nghĩa là tham muốn. Vì sao bạn làm điều đó, động lực nào, và kết quả nào mà bạn muốn là quan trọng hơn.

architecture asia asian blur

Logic của việc cúng dường chư tăng là gì?

Trích từ bài pháp Sức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm Vipassana

Câu hỏi: Logic của việc cúng dường chư tăng là gì?

Thiền sư Sayadaw U Jotika: Một cách tự nhiên, khi chúng ta biết rằng đó là một vị sư tốt và sư đang thực hành, và bởi vì chúng ta biết ơn sự thực hành và dạy dỗ của sư, chúng ta cúng dường đến sư, và bạn sẽ cảm nhận được rất nhiều hỉ lạc. Như vậy, trạng thái tâm đó là quan trọng. Bởi vì, trạng thái tâm của bạn tạo nên kết quả. Nghiệp hay nghiệp tốt thực ra là trạng thái tâm. Nó không phải là một thứ gì đó cụ thể. Mà nó là thái độ. Nó là một trạng thái tâm. Khi bạn cúng dường một thứ gì đó cho một vị sư mà bạn tin đó là một vị sư tốt đang thực hành, khi đó bạn cảm nhận được nhiều hỉ lạc hơn khi cúng dường đến sư. Khi bạn thấy một con chó đang đói và bạn đang có sẳn thức ăn, bạn có cho con chó đồ ăn không? Vâng, bạn sẽ cho nó ăn. Như vậy, bạn cho con chó một thứ gì đó để ăn và bạn xem nó ăn, khi đó bạn cũng cảm thấy hạnh phúc. Đó cũng là nghiệp tốt.

Continue reading “Logic của việc cúng dường chư tăng là gì?”
scenic photo of forest with sunlight

Người không theo Đạo Phật có hành thiền được không?

Trích từ bài pháp Sức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm Vipassana

Câu hỏi: Người không theo Đạo Phật có hành thiền được không?

Thiền sư Sayadaw U Jotika: Để tôi kể cho bạn nghe câu chuyện này. Tôi rất thích câu chuyện đó. Tôi đã bắt đầu hành thiền mà không gọi bản thân mình là một Phật tử. Tôi đã rất tò mò về nhiều thứ. Tôi bắt đầu hành thiền chỉ bởi vì tôi yêu kính vị thầy dạy nhạc của tôi, người đã bảo tôi hành thiền. Nhưng tôi cũng rất hứng thú với thiền tập. Tôi đã muốn tìm xem điều gì sẽ xảy ra nếu tôi hành thiền. Và điều đầu tiên tôi nhận ra là sau khi hành thiền khoảng một tháng, tâm của tôi trở nên định tĩnh và bình yên hơn rất nhiều. Tôi không phản ứng lại các tình huống một cách quá mức nữa. Tôi thì thuộc loại nóng tính. Tôi trở nên khó chịu rất nhanh. Tôi nóng tính và trở nên giận dữ rất nhanh. Nhưng điều đó không còn nữa. Ngay cả bây giờ, đôi khi tôi cũng trở nên khó chịu. Nhưng nó không tệ như trước đây. Hồi đó, tôi có xu hướng thấy mọi điều tồi tệ xảy ra trên thế giới này. Kể từ khi còn rất nhỏ, tôi thường nhìn thấy được việc sai trái nhiều hơn việc đúng đắn. Điều đó làm tôi rất khổ sở. Nếu bạn đi lòng vòng và chỉ toàn thấy được những điều tồi tệ đang xảy ra trong thế giới này, bạn sẽ cảm thấy như thế nào nhỉ? Bạn sẽ cảm thấy khổ sở hầu như mọi lúc. Nhưng sau khi hành thiền, tâm của tôi trở nên định tĩnh, bình yên, và hạnh phúc hơn. Rồi tôi bắt đầu thấy được những điều tốt đẹp trong bản thân mình và những người xung quanh. Điều đó làm tôi hạnh phúc hơn.

Continue reading “Người không theo Đạo Phật có hành thiền được không?”
stacked of stones outdoors

Tham làm phước, tham kiến thức, áp lực với bản thân mình?

Tôi nhận được một bức thư của một bạn thiền sinh với các tâm tư về tham muốn và áp lực cho bản thân mình. Trả lời bức thư cũng là dịp để tôi có thể tự nghiền ngẫm cho chính mình.

Hello em,

Thiền tâm từ thì lại không phải là thiền chánh niệm em ạ. Nó là một trong bốn loại thiền bảo vệ để hỗ trợ thiền sinh vipassana. Em có thể tham khảo thêm trong bài này: Hỏi & đáp thiền: Các kỹ thuật thiền hữu ích khác. Ba loại kia gồm: niệm tưởng về Đức Phật, quán tưởng về các ô trượt trên cơ thể và niệm chết. Về cơ bản thì đây là các loại thiền định. Do đó, những sự an yên mà em có được sẽ chỉ mang tính ngắn hạn, nhất thời. Những gì chúng ta cần phải thực hành hàng ngày, liên tục, và không ngừng thì lại không phải là thiền định mà là thiền chánh niệm nhé. Chừng nào em giữ được chánh niệm một cách liên tục và đúng đắn thì các trạng thái tâm của em sẽ trở nên tích cực, nhiều năng lượng, trong người cảm thấy thư giãn, thoải mái, rộng rãi, nhẹ nhàng. Và các trạng thái tâm này nó mang tính bền vững và lâu dài, chứ không ngắn hạn, dễ mất đi như các trạng thái tâm bình yên nhất thời mà em có được từ định tâm, từ thiền định. Chúng ta nên tập thiền tâm từ, nhưng cũng cần phải hiểu được cách nó hoạt động, lợi ích và giới hạn của nó. Sự an yên em có được năm ngoái chỉ là “tạm bợ” thôi em ạ. Nó nên được sử dụng như là cái nền để em thực hành chánh niệm được hiệu quả hơn. Chứ tất nhiên, nếu chỉ dừng lại ở đó thì nó sẽ sớm mất đi tác dụng (là sự an yên, thoải mái ngắn hạn mà em có được).

Continue reading “Tham làm phước, tham kiến thức, áp lực với bản thân mình?”
scenic photo of lake during dawn

Bài pháp: Những nguyên lý để sống hạnh phúc

Được giảng bởi: Thiền sư Sayadaw U Jotika
Dịch Việt: Việt Hùng

Lời người dịch: Bài pháp này được giảng vào ngày 25/06/2004 bởi thiền sư Sayadaw U Jotika. Trước đây, tôi đã nhận được bản dịch của dịch giả Nguyên Bình và tôi đã dành thời gian thu âm bản dịch đó. Nó có tựa tiếng Việt là “Sự cô độc”, được dịch từ tựa gốc tiếng Anh là “Solitude”, là tựa của bài thơ mà Ngài Jotika sử dụng trong bài pháp để chia sẻ các suy nghĩ của Ngài. Trong tu tập Phật giáo thì chữ “solitude” được dùng để nói về sự độc cư của các vị tu sĩ. Trong bài pháp này, nếu sử dụng “độc cư” để dịch tựa đề thì không phù hợp với nội dung. Còn nếu sử dụng “Sự cô độc” thì lại không phản ánh được một cách trọn vẹn ý tứ của bài pháp. Vừa qua, tôi có thời gian ghi xuống bản tiếng Anh của bài pháp này và chia sẻ tại đây. Cũng qua đó, tôi mạn phép đặt tên bài pháp là “Những nguyên lý để sống hạnh phúc”. Tôi nghĩ rằng, tựa đề này diễn tả trọn vẹn hơn các lời dạy và chia sẻ của Ngài Jotika trong bài pháp. Trong bài “Sự cô độc”, dịch giả Nguyên Bình dừng lại ở phần pháp thoại và không có phần hỏi & đáp. Trong bản dịch này, tôi có tham khảo phần dịch của dịch giả Nguyên Bình (đặc biệt là phần dịch thơ) và thêm vào phần hỏi & đáp ở cuối bài pháp.

Con xin cung kính tri ân những lời dạy quí báu của Ngài. Con cầu mong mọi thuận lợi và sức khoẻ đến với Ngài.

Tôi xin dành trọn mọi công đức có được từ công việc này để cầu mong mọi bình an, thuận lợi và sức khoẻ đến mọi người.

Continue reading “Bài pháp: Những nguyên lý để sống hạnh phúc”
rock sculpture on a buddhist temple

Bài Pháp: Sức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm (vipassana)

Tác giả: Ngài Sayadaw U Jotika
Dịch Việt: Việt Hùng

Lời người dịch: Đây là bài Pháp do Ngài Sayadaw U Jotika giảng vào ngày 19/06/2004. Tôi có được bản thu âm từ Internet và bài Pháp không có tựa đề. Dựa trên nội dung, tôi mạn phép đặt tên bài Pháp là “Sức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm (vipassana)”. Nội dung bài Pháp là nguồn tham khảo quí báu cho bất cứ thiền sinh vipassana nào. Tôi xin dành mọi công đức thu được từ việc dịch Việt bài Pháp để cầu mong mọi bình yên và thuận lợi đến tất cả mọi người. Bài gốc tiếng Anh được tôi ghi xuống và đăng tại đây.

Trước hết, hãy cùng nhau bày tỏ sự tôn kính đến Đức Phật bằng việc tụng niệm câu: “Namo Tassa Bhagavato Arahato Samma Sambuddhasa”.

Namo Tassa Bhagavato Arahato Samma Sambuddhasa
Namo Tassa Bhagavato Arahato Samma Sambuddhasa
Namo Tassa Bhagavato Arahato Samma Sambuddhasa

Bạn đã có các câu hỏi sẳn sàng viết xuống chưa?

Trước khi bạn hỏi, tôi muốn nói về một ý tưởng mà tôi rất hứng thú. Tôi có một cái tâm rất tò mò và cũng có cả một cái tâm rất hoài nghi. Nếu bạn hoài nghi thì bạn cũng sẽ trở nên tò mò hơn. Khi còn trẻ, tôi đã đọc rất nhiều sách về mọi chủ đề: triết học, khoa học, tâm lý học, tôn giáo, lịch sử, nhân chủng học, văn hoá, … Tôi hứng thú với mọi thứ. Khi tôi đọc về triết học, tôi đã đọc các cuốn sách được viết bởi Bertrand Russell. Nhiều bạn hẳn đã đọc sách của ông ấy. Ông ấy đã viết một cuốn sách có tựa đề “Những bài luận hoài nghi”. Tôi rất thích tựa sách đó, “Những bài luận hoài nghi”. Bởi vì, tôi nghĩ rằng một người hoài nghi sẽ xem xét một cách sâu sắc hơn từ nhiều góc độ khác nhau nhằm đảm bảo rằng một điều gì đó là thực sự hợp lý, là sự thật.

Continue reading “Bài Pháp: Sức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm (vipassana)”

Bãi đậu xe của bình yên

Tình cờ tìm được một chốn thật bình yên giữa lòng phố hội. Mọi người hối hả vào ra nơi đây để uống cafe. Mình thì chỉ thấy một khoảng không gian bình yên, xanh mát giữa cái nóng mùa hè của Sì phố. Thật là một món quà quí.

Thả bộ, thư giãn tầm 30 phút. Lòng phơi phới, đầy năng lượng, trong khi cũng đã quá trưa rồi. Hạnh phúc và bình yên được tích luỹ từ những “mảnh nhỏ” của bình yên này mà thôi. Vấn đề là cần tích luỹ dần dần và liên tục.

Have a great Friday!

Căn phòng trống

Bắt đầu với một căn phòng trống, bạn sẽ muốn bỏ thứ gì vào? Thực ra, điều trước tiên là cần có căn phòng trống, hoặc dọn dẹp, sắp xếp để có căn phòng trống đã, rồi mới chơi đồ hàng được. Trò chơi với tâm mình cũng y như vậy.

man in black hoodie sitting on bench near green trees

Khổ đau

Trong câu chuyện cuối tuần bâng quơ, tôi đã buột miệng: “Giàu cũng khổ, nghèo cũng khổ. Có tiền cũng khổ, không có tiền cũng khổ.” Nhiều người khổ vì nghèo khó. Những người khác có điều kiện tài chính thật tốt, nhưng cũng chẳng thấy sự tự tại trong cuộc sống của họ. Lui tới thì cũng chỉ có một sự thật bất biến là khổ, nó có mặt ở khắp mọi nơi – bất chấp điều kiện mà chúng ta có được. Và đó cũng là sự thật tuyệt đối mà Đức Phật đã chỉ dạy. Nếu có thể “thấm” được sự thật này thì chẳng còn gì là khổ nữa. Bởi vì khi đó, chúng ta có thể xem “khổ” là một sự việc quen thuộc và bắt buộc. Khi mọi thứ đã quen thuộc và bắt buộc phải như thế rồi thì thật là chúng ta chẳng còn quan tâm đến nó nữa. Ví như việc khi chúng ta đi trên con đường quen thuộc hàng ngày thì một cách vô thức, chúng ta chẳng còn chú ý gì nhiều đến nó nữa.

Liệu có được dễ dàng như thế không?

Continue reading “Khổ đau”

Vài dòng về chữ “SATI”

Chiều mưa phố thị, ngồi cafe, nhẩn nha đọc lại cuốn The Heart of Buddhist Meditation (*), tiếp tục gặp lại định nghĩa của chữ “sati”, mà trong tiếng Anh thường được dịch là “mindfulness” và tiếng Việt là chánh niệm. Thật là ngạc nhiên và thú vị khi học được ý nghĩa gốc của từ “sati”. Cũng từ đó, việc thực hành chánh niệm sẽ “hợp lý” hơn, dễ dàng hơn, cũng như đúng đắn hơn.

Continue reading “Vài dòng về chữ “SATI””

Sách nói: Cách thực hành pháp

Tác giả: Thiền sư Ajahn Chah
Dịch Việt: Sư Tâm Pháp
Người đọc: Việt Hùng

Cách thực hành là một bài pháp giảng cho các vị sư và cư sỹ ở chùa Hampstead Vihara, London năm 1977, khi thiền sư Ajahn Chah lần đầu tiên viếng thăm phương Tây. Nó được Ajahn Puriso dịch lần đầu và in ở chương “Thiền tập” của cuốn Pháp Sống. Bản dịch sau này được Ajahn Kalyano hiệu đính lại và đặt tên là Chìa khóa đi vào giải thoát và con đường đến bình an, được biên tập trong cuốn sách này.

Các bạn có thể tải về sách ebook miễn phí trên Google Play tại đường dẫn này: https://tinyurl.com/2p8bm2h4

Spotify

Soundcloud

Sách nói: Thái độ tiêu cực

Tác giả: Thiền sư Sayadaw U Jotika
Dịch Việt: Sư Tâm Pháp
Người đọc: Việt Hùng

“Tôi thích nói về những điều tích cực, những tư tưởng tích cực, những ý tưởng đẹp bởi vì khi chúng ta suy nghĩ và nói nhiều về những điều tích cực, thì sẽ càng có nhiều điều tốt đẹp đến với cuộc đời chúng ta. Điều này thực sự rất quan trọng. Tôi nhận thấy nhiều người rất hay suy nghĩ đến những điều tiêu cực – những điều tiêu cực về mọi người, về cuộc đời của họ, về hoàn cảnh, về chính bản thân mình, về thời tiết, về chính phủ, về cả thế giới này. Tất nhiên là có rất nhiều điều tiêu cực đang diễn ra – ở bên trong chúng ta và xung quanh chúng ta. Nhưng nếu suốt ngày chỉ đào sâu vào những điều tiêu cực đó thì chẳng lợi ích chút nào cả. Song dù sao những việc như vậy vẫn cứ thường xảy đến trong cuộc đời chúng ta, vì vậy chúng ta không thể phớt lờ nó, không thể che đậy những điều đó.

Chúng ta nên chú ý hơn nữa, hãy nhìn mọi thứ thật cẩn thận, hiểu rõ chúng và xem có thể giảm bớt những tiêu cực đó trong cuộc sống của mình hay không.”

Các bạn có thể tải về sách ebook miễn phí trên Google Play tại đường dẫn này: https://tinyurl.com/3myxw5fa

Spotify

Soundcloud

Sách nói: Sự tha thứ và lòng khoan dung

Tác giả: Thiền sư Sayadaw U Jotika
Dịch Việt: Sư Tâm Pháp
Người đọc: Việt Hùng

Không tha thứ là một loại ngục tù.
Khi không thể tha thứ cho ai đó, chúng ta tống anh ta vào tù.
Nói ví dụ như một người nào đó phạm tội, chúng ta bắt giữ anh ta và giam trong tù. Tâm chúng ta cũng như vậy, chúng ta giam giữ rất nhiều người trong nhà tù của mình. Chúng ta khóa chặt họ lại trong đó. Vì vậy, không tha thứ là một nhà tù – bạn nhốt người khác vào trong tù, nhưng chính trong quá trình ấy, bạn cũng tự nhốt chính mình vào tù luôn bởi vì bạn là người giữ chìa khóa và canh cửa. Tôi sẽ không cho anh ra ngoài, tôi có thể thả anh nhưng tôi không thả. Trong lúc ấy thì chính chúng ta cũng đang ngồi tù. Đổ lỗi cũng y như vậy, trừng phạt cũng là một nhà tù. Chúng ta cứ đi trừng phạt mọi người suốt cả cuộc đời, và chúng ta cũng vẫn đang trừng phạt họ ngay cả trong suy nghĩ nữa. Nhưng trong cùng tiến trình ấy, chúng ta cũng tự trừng phạt chính mình. Chúng ta không thể tách rời hai việc đó được. Chúng ta trừng phạt mọi người và cùng lúc cũng tự trừng phạt mình.

Các bạn có thể tải về sách ebook miễn phí trên Google Play tại đường dẫn này: https://tinyurl.com/2t38epc4

Spotify

Soundcloud

Sách nói: Sức mạnh của chánh niệm

Tác giả: Đại trưởng lão Thiền sư Nyanaponika
Dịch Việt: Sư Tâm Pháp
Người đọc: Việt Hùng

Những lợi ích phi thường của chánh niệm, một phẩm chất tâm đơn giản – không phải là nổi trội so với các phẩm chất tâm khác, đã tạo nên một sức mạnh phi thường của chánh niệm. Những lời giải thích cặn kẽ, thực tế, dễ hiểu, dễ áp dụng trong cuốn sách quí này không phải chỉ dành riêng cho những ai đang tìm hiểu về chánh niệm, mà cuốn sách chính là một nguồn tham khảo quí báu cho các thiền sinh Vipassana.

Các bạn có thể tải về sách ebook miễn phí trên Google Play tại đường dẫn này: https://tinyurl.com/hyypwyum

Spotify

Soundcloud