288. Một khi tử thần đến,
KINH PHÁP CÚ
Không có con che chở,
Không cha, không bà con,
Không thân thích che chở.
289. Biết rõ ý nghĩa này,
Bậc trí lo trì giới,
Mau lẹ làm thanh tịnh,
Con đường đến Niết bàn.
Hỏi: Có quan điểm là càng trì giới, dồn nén đến lúc “bung ra” thì càng khiếp đảm. Không biết quan điểm của anh thế nào ạ?
Trả lời: Anh nghĩ là mọi thứ đều vận hành đúng đắn, vừa khít với luật nhân-quả thôi em ạ: Gieo trồng gì thì sẽ gặt hái được kết quả tương ứng, phù hợp. Tuy nhiên, cần lưu ý là hoàn cảnh, suy nghĩ, trải nghiệm của mỗi người đều có thể rất khác nhau. Ví như “trì giới”, thế nào là trì giới, trì giới như thế nào, thực tế việc đó được tiến hành như thế nào đối với mỗi người? Điều đó có thể là rất khác nhau đối với mỗi một cá nhân. Cũng vì thế mà việc “càng trì giới” cũng có thể là rất khác nhau đối với mỗi người. Do đó, kết quả của cái gọi là “càng trì giới” cũng sẽ rất là khác nhau đối với mỗi người, phù hợp với những gì người đó gieo trồng cụ thể khi thực hành. Cảm nhận chủ quan của anh theo câu chữ “càng trì giới, dồn nén” như trong câu hỏi của em thì nó mang tính thực hành việc trì giới một cách cưỡng ép lên đến mức cực đoan. Nên việc dẫn đến “bung” ra một kết quả khiếp đảm có vẻ như hoàn toàn là phù hợp với nhân là sự “cưỡng ép”, “dồn nén” ở mức cực đoan em ạ. Đó là chưa kể đến việc người đó hiểu và thực hành hai chữ “trì giới” cụ thể là như thế nào nữa?!! Tuy nhiên, chỉ riêng về thái độ “cưỡng ép”, “dồn nén” không thôi thì theo anh hiểu đó không phải là một thái độ đúng đắn trong thực hành Phật pháp, thực hành chánh niệm. Mà kết quả thu được từ các thái độ như vậy có thể sẽ gây hại cho người thực hành. Theo anh biết, một trong những thái độ đúng khi thực hành chánh niệm là không cưỡng ép. Những thái độ đúng khác cần duy trì bao gồm: chấp nhận, yêu thương, không phản ứng, cởi mở, khám phá, thẩm xét, không cố gắng, cho phép mọi thứ như nó đang là, kiên nhẫn,…
Ở đây, cần lưu ý rằng, việc thực hành không đúng đắn tuy là vấn đề nhưng nó cũng không phải là vấn đề mấu chốt em ạ. Bởi vì chẳng có ai là toàn hảo và hiểu đúng đắn hết mọi thứ ngay từ đầu. Điểm mấu chốt nằm ở chỗ khác. Đó là khi cái quả “khiếp đảm” xảy ra rồi, thì liệu người thực hành có nhận ra bài học dành cho mình thông qua trải nghiệm thực tế đó hay không, để điều chỉnh lại bản thân mình, điều chỉnh cách hiểu, cách thực hành của mình? Mấu chốt nằm ở đó, anh nghĩ vậy. Cuộc đời là một trường học, chỉ có bài học nối tiếp bài học mà thôi. Nên trách nhiệm cá nhân của chúng ta là quan sát, cảm nhận, thẩm xét, phân tích các “quả” xảy đến với mình rồi chỉnh sửa bản thân mình lại. Đó là quá trình tu tâm, sửa tính vậy.
Đối với những con người sống cuộc đời thế tục thì các giới cơ bản như 5 giới, 8 giới là các nguyên tắc về mặt đạo đức, phạm hạnh giúp cho tâm của mình hướng thiện, mà anh nghĩ là sẽ chẳng bao giờ là đủ cho bất cứ ai. Do đó, nếu trì giới đúng đắn thì càng trì giới, chỉ có thể càng tốt đẹp hơn lên thôi. Còn nếu cá nhân một ai đó thấy mình càng “trì giới” càng dẫn đến các kết quả bất lợi, gây hại cho mình thì anh nghĩ là bản thân người đó có thể tạm dừng lại, xem xét xem liệu cách mình hiểu về giới, cách thực hành trì giới của mình có gì sai sót hay không và liệu thái độ thực hành của mình có gì sai sót hay không? Rồi từ đó chỉnh sửa lại pháp hành của mình và xem kết quả nó sẽ khác đi như nào em ạ. Rồi lại có các chỉnh sửa phù hợp kế tiếp với kết quả mới thu được và tiếp tục thực hành, quan sát, thẩm xét, phân tích. Đó là một vòng lặp vô tận, nhưng ý nghĩa, khi chúng ta ngày càng trưởng thành hơn lên từ đó.
Có một điều hay là “khi vỡ mộng” là lúc người ta nhận ra được một bài học lớn và sâu sắc, nhưng thường cũng đi kèm với nhiều đau đớn. Hãy nắm lấy bài học mà thực tế đã đưa đến cho mình. Các kết quả “khiếp đảm” đó thường là dấu hiệu cho những bài học sâu sắc trong cuộc sống của mình.
Cầu mong giáo pháp vĩ đại của Đức Phật sẽ đến được với những ai cần đến Pháp, những con người đang chiến đấu trong cuộc sống với muôn vàn khó khăn và thử thách này.
Viet Hung | A Happiness pursuer | Author of The Happiness Journal, Tản mạn về Hạnh phúc and NGẪM CAFÉ
Vipassana pocket app: www.tinhbyviethung.app
Facebook: https://www.facebook.com/viethungbehatt
Youtube: https://www.youtube.com/user/viethungnguyen/videos
Spotify: https://open.spotify.com/show/68zoT4dkqHYPW8kP8ksv5P
Sách tôi dịch: Tầm nhìn của Pháp, Trái tim thiền Phật giáo, Thiền cho người mới bắt đầu, Nổi loạn và tự do, Bài chú giải Kinh Mangala Sutta, Sức mạnh của sự hoài nghi và thiền chánh niệm (Vipassana), Những nguyên lý để sống hạnh phúc, Chúng ta đang sống vì điều gì?, Sự cho đi và Tình thương yêu, “Lấy tâm mình làm bạn của chính mình”, Cảm xúc, Thiền với sự hình dung, Căng thẳng, Bản chất cao thượng, Hãy nương tựa vào chính mình, Khuôn mặt vĩ đại trên núi đá, Năm chướng ngại phát triển tâm linh và cách chinh phục
Get your source of inspiration and motivation toward reaching happiness here: https://www.viethungnguyen.com
