Hỏi & Đáp Thiền: Khó khăn trong việc tìm lại hơi thở

Được dạy bởi Sư Yuttadhammo Bhikkhu
Dịch Việt: Việt Hùng

Câu hỏi: Con gặp một cảm giác miên man nặng nề và trở nên khó khăn trong việc tìm lại hơi thở. Con chỉ có thể tìm lại được hơi thở, nếu con quyết tâm sử dụng một mức độ chánh niệm nhẹ hơn, trôi theo với sự nhận biết của khoảnh khắc hiện tại. Đây có phải là một cái tâm chìm đắm, có phải con đang thực hành không đúng?

Lời người dịch: Trong các bài Hỏi & Đáp như vậy, tôi sẽ chủ yếu dịch thoát ý, chứ không chặt chữ. Một mặt đây là việc tôi làm để có thể nghiền ngẫm phần trả lời của Sư Yuttadhammo. Một mặt, tôi chia sẻ lại đây, và hy vọng nó hữu ích cho các thiền sinh Vipassana tham khảo.

Bài pháp ngắn này được đăng tải trên Youtube vào ngày 10/10/2010. Phần English transcript ở cuối bài. Link Youtube của bài nói ở đây: https://www.youtube.com/watch?v=dtoW9opCeoY

Sư Yuttadhammo: Không có vấn đề gì cả. Hãy mang ý nghĩ đó ra khỏi đây.

Câu trả lời cho câu hỏi này tương tự với một câu trả lời của tôi trước đây. Tôi không chắc ở trong video nào, nhưng có vẻ như đã có một câu hỏi tương tự. Đây là một câu hỏi lặp lại của nhiều người.

Khía cạnh thứ nhất là việc đánh mất hơi thở. Chúng ta có sự ám ảnh này, rằng bằng một cách nào đó chúng ta cần phải ở lại trong sự phồng và xẹp (*). Đó là cái tâm điều khiển của chúng ta. Tâm muốn điều khiển trải nghiệm của chúng ta về thực tại, muốn điều khiển cách mọi thứ đang là. Đó là nguyên nhân hay là một trong những nguyên nhân gây ra khổ đau: nhu cầu điều khiển (mọi việc ) của chúng ta, sự dính mắc, sự bất lực trong việc thừa nhận mọi việc như chúng đang là. Đó cũng là cách thực hành sai. Nhưng điều đó xảy ra với tất cả mọi người. Vì chúng ta đang thực hành.

Những gì xảy ra trong trường hợp này là bạn đang trải nghiệm sự việc theo một cách này, chứ không phải là cách kia (là cách mà bạn muốn). Và bạn đang cố gắng ép buộc sự việc theo cách kia bằng việc sử dụng một kỹ thuật đặc biệt, tạo ra một trạng thái tâm khác của sự nhận biết. Điều bạn đang bỏ lỡ là trải nghiệm những gì đang xảy ra như nó đang là. Đó là trải nghiệm của cảm giác miên man nặng nề. Tôi chắc chắn rằng không có cảm giác miên man đó. Chỉ có một cảm giác của sự nặng nề và có thể là phiền muộn, do bởi sân giận, không thích, khó chịu, khổ đau. Rồi nó được đánh giá bởi tâm rằng, điều đó có nghĩa là bạn đang miên man, mất phương hướng, rằng bạn tệ quá, bạn đang thực hành sai, … Hoặc là, cho dù bất cứ điều gì xuất hiện từ cảm giác này thì nó là sai trái. Có nhiều cảm giác khác nhau kiểu như vậy. Và đó là thực tại, hiển hiện ngay trước mắt bạn. Đó là điều mà bạn nên chú ý, tập trung vào, tập trung vào cảm giác đó và xem xét nó như nó đang là. Đó là hành thiền.

Đó là lý do chúng ta thực hành để thay đổi cách chúng ta phản ứng với sự việc. Thay vì xem nó như là một cảm giác tồi tệ, là một điều gì đó không chấp nhận được mà chúng ta cần phải thay đổi, cần phải sửa lại, chúng ta hành thiền để xem xét nó như nó đang là và có thể để yên rằng cảm giác chỉ là cảm giác. Và thực ra là, khi bạn có thể để nó yên, nó chẳng kéo dài được. Các cảm giác không thể kéo dài được. Chúng không có được quyền năng ảnh hưởng lên chúng ta, trừ phi chúng ta cho nó quyền năng đó. Và nếu ta cho nó quyền năng ảnh hưởng lên chúng ta, mỗi khi chúng (các cảm giác đó) quay lại, nó lại càng trở nên mạnh mẽ và to lớn hơn như một con quái vật. Bạn càng cho nó nhiều quyền năng, bạn càng đặt lên nó nhiều quyền thế hơn. Nhưng khi bạn chỉ nhìn nó như nó đang là, chấp nhận nó như nó đang là, thì điều đó giống như việc cởi được nút thắt. Và rồi nó sẽ biến mất. Bạn có thể thấy được điều đó.

Đừng cố gắng tìm hơi thở khi nó không có ở đó. Nó xảy ra là bởi do cảm giác này. Tôi đã có nói về điều này trước đây. Lý do hơi thở của bạn không suôn sẻ, không có ở đó là bởi vì cảm giác này. Là bởi vì có một điều gì khác mà tâm của bạn đang tập trung vào, một cái gì đó đang mang tâm và thân của bạn ra khỏi trạng thái bình thường của nó. Và bạn nên tập trung vào điều đó. Khi đó, không có lý do để bạn trở lại tập trung lên hơi thở nữa. Bởi vì, bây giờ, bạn đang có một đối tượng mới để quan sát, một thứ khá quan trọng, một thứ liên quan đến nhiều vấn đề đang tồn tại trong tâm và trong cuộc sống của chúng ta. Chúc bạn may mắn với điều đó.

Cũng cần phải nói thêm rằng, đây là dấu hiệu cho thấy bạn đang thực hành một cách đúng đắn, rằng bạn có thể thấy được những điều này, bạn có thể thấy được rằng bạn không thể điều khiển được hơi thở của bạn. Bạn đã cần phải sử dụng kỹ thuật đặc biệt này. Nó không kéo dài được. Và bạn cứ phải quay lại với trạng thái phiền muộn này, không thể giữ cho mọi việc được định tĩnh và suôn sẻ. Hãy cố học cách để chúng ra đi, để yên mọi việc. Và đó là những gì việc hành thiền có thể làm cho bạn. Chỉ cần niệm thầm rằng, ‘phiền muộn, phiền muộn, nặng nề, nặng nề’, hoặc chỉ cần là ‘cảm giác, cảm giác’. Bạn sẽ thấy được rằng, nó dọn sạch mọi thứ một cách nhanh chóng và bạn có thể tiến tới. Bạn có thể nhìn thấy mọi việc theo một cách mới. Và đó là những gì thiền mang lại.

(*) Sư Yuttadhammo thực hành và dạy pháp hành của Ngài Mahasi Sayadaw trong đó dùng từ ngữ cụ thể – mantra – để niệm các đối tượng trong tứ niệm xứ khi hành thiềnVí dụ như khi đi thì niệm ‘bước chân phải, bước chân trái’

Mặc dù đã cố gắng tốt nhất trong khả năng của mình, tôi chắc chắn không thể ghi xuống được một cách chính xác 100% tất cả các từ ngữ, đặc biệt là các từ Pali mà Sư đề cập trong bài pháp. Tôi sẽ tiếp tục cập nhật bản ghi, bất cứ khi nào tôi thấy được những điểm còn thiếu sót.

Con xin thành kính đảnh lễ tạ ơn Sư Yuttadhammo về bài pháp thoại ngắn quí báu này. Con nguyện cho Sư được mọi thuận lợi và sức khoẻ trong hành trình tâm linh của Sư.

Các bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin của Sư Yuttadhammo Bhikkhu và các lời dạy của Sư tại trang web: https://www.sirimangalo.org/.

English Transcript (quickly jotting down)

Everyone, welcome back to Ask a Monk. Just a reminder that I’m still looking for videos of you practicing meditation, either doing the mindful prostration, walking or sitting. As I talked about in my 200 video upload. So please post responses to that video, not this one, showing yourself meditating and there should be a link. I’ll place it right here and click on that link and post a video of yourself meditating as a response to that video.

Question: OK, so today’s question comes from Minor-Players who asks: I can get this heavy lost feeling and struggle to find my breath. I can only find my breath when I resolve to employ a lighter awareness, floating along in aware of the present moment. Is this sinking mind or do I just suck at this?

You don’t suck at this. Get that off the table. Um, this is actually I think the answer I’m going to give is probably quite similar to an answer I’ve given before. I’m not sure to what video, but, uh, it seems there was a similar question. And this is, of course, a reoccurring question, one that comes up for most people. The first aspect is in regards to losing the breath. And we have this obsession that somehow we have to stay with the rising and falling. This is our controlling mind. The mind needs to control our experience of reality to control the way things are. This is the cause or one of the causes of suffering, our need to control, its attachment, the inability to accept things as they are. It’s also wrong meditation practice. But, that’s the case for everyone. We’re learning. We’re practicing.

So what what’s happening here is you are expecting things to be a certain way. They’re not that way. And you’re trying to force them to be that way by employing some special technique of creating a different state of awareness. What you’re neglecting to focus on is the experience as it is. This experience of the heavy feeling, of the heavy lost feeling. Now, I guarantee that there’s no lost feeling. There’s a feeling of heaviness and maybe depression, which is based on anger, the disliking, the upset, the suffering. And then that’s that’s judged by the mind to mean that you’re lost, to mean that you’re bad, that you suck and so on. Or whatever it appears to you this feeling that something’s wrong. And there are many different feelings like that. This is the reality that’s there in front of you. And this is what you should be focusing on, focusing on that feeling and seeing it for what it is. This is the meditation practice. This is why we’re practicing to change the way we react to these things instead of seeing it as a feeling as bad as something that is unacceptable, that we have to change, that we have to fix. The practice is to see it for what it is and be able to let it be just as a feeling. And actually, once you can let it be, it doesn’t last. These feelings are not. They have no power over us, unless we give it to them. And what you’re doing is giving it power. So every time it comes back, it becomes more and more of a monster. The more power you give to it, the more importance you place on it. Once you see it for what it is, accept it for what it is. It’s like untying a knot. It just disappears. And you should be able to see that.

OK, so don’t try to find your breath when your breath is missing, it’s because of this feeling. And this is what I talked about before. The reason your breath is not smooth is not there, it’s not come is because of this feeling. Because there’s something else that your mind is focusing on, as something that is taking the mind and the body out of its ordinary state. And you should focus on that. There’s no reason to go back to focus on the breath. Now you’ve got something new, then something quite important, something that has very much to do with the problems that exist in our minds and in our lives. So good luck with that.

And just to say that that’s a sign that you’re practicing correctly, that you’re able to see these things, you’re able to see that you can’t control your breath. You have to employ this special technique. It doesn’t last. And you keep coming back again and again to this frustrated state of not being able to keep things calm and smooth and so on. So try to learn to let go and let it be. And that’s what the practice does for you. You just say to yourself, depressed, depressed, heavy, heavy, even just feeling, feeling. You’ll find that it clears up quite quickly and you’re able to progress. You’re able to see things in a new way. And that’s what the meditation is for. OK, so thanks for the question. Keep them coming.